احادیث در رابطه با رابطه با خدا
سه شنبه, 07 آبان 1392
 حدیث (1) امام على عليه السلام : إنَّ العَبدَ إذا اَرادَ... ادامه مطلب...
IMAGE
مودّت امام حسین علیه السّلام
شنبه, 02 آبان 1394
حجت الاسلام والمسلمین استادسائلی حفظه الله تعالی:... ادامه مطلب...
IMAGE
زندگی بر اساس معرفت توحیدی
جمعه, 10 خرداد 1392
وقتی زندگی این امامان مورد مطالعه قرار می گیرد و... ادامه مطلب...
IMAGE
دیده شدن خدا درقران
دوشنبه, 23 شهریور 1394
دیده شدن خدا درقران ما معتقديم كه خداوند از ديده شدن... ادامه مطلب...
IMAGE
حکم جویدن و کندن پوست لب
سه شنبه, 05 بهمن 1395
حکم کندن پوست لب و گوشه انگشتان چیست؟ آیا باید جای آن... ادامه مطلب...

درمحضر استاد

اخبارمدرسه



زن و عرصة جهاد در زندگی

رای دهی:  / 8
ضعیفعالی 

فهم حقيقت و ميل به کمال از مهمترين هدف هاي بشر در طول تاريخ بوده است و براي نيل به آن،  تلاش ها و کوشش هاي فراواني صورت گرفته. يکي از مهمترين اين حقيقت ها زن و در مرحله بعد رفتار و وظايف اوست. البته رفتار و وظايف در جايي ارزشمند و قابل بررسي است که معياري براي ارزش گذاري وجود داشته باشد. دين مبين اسلام که به حق کامل ترين دين و دستور کامل زندگي بشر است و رتبه اول را در شناخت شخصيت و وظايف زن داراست و چون از مبدأ اصلي و صحيح مي باشد، زلال ترين معرفت نسبت به زن است. بنابراين مبناي اين پژوهش کلام خداوند و بيانات گران قدر ائمه هدي‰ مي باشد و در مرحله بعد استفاده از تجربيات علماي علم روانشناسي البته تا حدي که با فرامين اسلام عزيز مغايرت نداشته باشد.

 

در اين مقاله به اهميت ازدواج و ارزش آن اشاره مي کنيم که روايات بسيار زيادي در اين زمينه نقل شده است. در ادامه به نقش و وظيفه زن در اين پيوند مقدس اشاره مي کنيم. در حديثي گرانقدر از پيامبر… مي خوانيم: «جهاد المراه حسن التبعل».يعني خوب شوهر داري زن به اندازه جهاد و پيکار مردان در ميدان رزم ارزش و اهميت دارد. با شرح اين حديث متوجه مي شويم که وظيفه زن، شوهر داري به صورت نيکو و شايسته است. بخش سوم به اين مي پردازد که «حسن التبعل» يعني چه و در نتيجه، ويژگيهاي يک همسر شايسته را در آن بيان مي کنيم و پس از ذکر شرح اين خصوصيات، پاداش همسران شايسته را با استناد به روايات مطرح مي کنيم. باشد که در مسير انجام تحقيقات و تعميق شناخت از وظايف مختلف همسرداري، شوق بيشتري را براي انجام وظيفه بانوان گرامي ايجاد نماييم.

در اين مسير پيروي از الگويي مناسب و بي بديل نيز مي تواند روشنگر راه ما باشد و چه الگويي مناسب تر از برترين بانوي دو عالم «حضرت فاطمه زهراƒ» مي تواند باشد؟ بحث بعدي بيان ويژگيهاي اخلاقي و عملي اين بانوي نمونه و بيان فرازهايي از زندگي آن بزرگوار مي باشد.

 

تعريف ازدواج

بر اساس قانون طبیعت، انسان موجودي است استقلال طلب و نمود اصلي اين احساس در  دوران جوانی است که براي رسيدن به اين منظور ناچار به ازدواج مي باشد. بنابر اين فرد در پي يافتن شخصي  مناسب است تا بتواند در پرتو ازدواج با او به آرزو ها و خواسته هاي خود برسد. در عین حال پیمان زناشویی محکم ترین قرار داد اجتماعی و از نشانه های خداوند در خلقت انسان جذبه روانشناختی در وجود زن و مرد است که فرد نا آشنایی را به همسری بر می گزیند .

 

 

ارزش ازدواج

در آیین آسمانی اسلام ازدواج از ویژگی خاصی برخوردار است و در قرآن و روایت های اهل بیت عصمت و طهارت‰، چندین بار به آن اشاره شده و آن را دارای ارزش فوق العاده ای معرفی می کنند. این ویژگی را
می توان در موارد زیر خلاصه نمود؛

  1. ارزشمندترین بنا:  از نظر اسلام خانواده که اولين ثمره و نتيجه ازدواج و کوچک ترین واحد جامعه است به عنوان بالاترین تأسیسات مطرح شده.[1]
  2. بهترین خانه: ازدواج نه تنها داراي ارزش مادي است بلکه در آسمان و بارگاه ملکوتي پروردگار عالم نيز داراي جايگاه و منزلت است و یک امر عالی رتبه معنوي است.[2]
  3. سنت رسول الله…: در جاي ديگر از ازدواج با تعبیر سنت و برنامه پیامبر… یاد شده است.[3]
  4. ارزشمندی اعمال: رسول گرامي…  افراد ازدواج کرده را از نظر ارزش معنوي بر تر از اشخاص مجرد مي دانند و همچنين اعمال آنان نيز داراي ارزش بالا تري مي باشد.[4]
  5. حفظ نیمی از ایمان: ازدواج موجب حفظ شدن نيمي از ايمان شخص است.[5]
  6. موجب پاکی: در بيان روايات ازدواج راه و پلي است به سوي ملاقات با خدا، آن هم به صورت پاک و پاکيزه.[6]
  7. 7.  داشتن ارزشهای مادی [7]
  8. مباهات رسول… به فرزندان: داشتن فرزند و بهره مندی از آن برای انسان،  از نظر اسلام ارزشمند می باشد.[8]

 

آثار و فايده هاي ازدواج

بر ازدواج آثار و ثمرات فراوانی مترتب است. ذیلاً به برخی از آنها اشاره می نماییم؛

  1. تأثیر خانواده سالم بر اجتماع: خانواده اولين هسته به وجود آمدن جامعه بشري است. اگر خانواده سالم باشد جامعه نيز سالم خواهد بود.[9]
  2. ارضای میل جنسی به صورت صحیح ودوری از گناه: از پیامبر… روایت شده که هر جوانی در جوانی ازدواج کند شیطان ناله و فریاد می زند که ای وای! ای وای! دو سوم دینش را از گزند من حفظ کرد.[10]
  3. 3.     رشد و تکامل شخصیت
  4. آرامش روانی: یکی دیگر از فایده های ازدواج رسیدن به آرامش می باشد.[11]
  5. 5.     زمینه سازی برای تربیت فرزند
  6. گسترش روابط اجتماعی از طریق خویشاوندی: دین اسلام با تأکید بر روابط خویشاوندی خانواده ها را در حل مشکلات کمک می نماید. 
  7. وسعت روزی: یکی دیگر از آثار ازدواج توسعه یافتن روزی است.[12]

 

بررسی حديث حسن التبعل

پس از ازدواج، برای به دست آوردن رضای الهی در مرتبه نخست و داشتن یک زندگی زناشویی موفق در مرحله بعد، باید به دستوراتی پای بند شد. برای درک ارزش این دستورات و رغبت بیشتر برای انجام آن ها به این حدیث توجه می کنیم:

«ان حسن تبعل المرات لزوجها و طلبها مرضاته و اتباعها موافقته بعدل ذلک کله.براستی اگر زن خوب شوهر داری کند و در صدد جلب خشنودی و رضایت او باشد اجر و پاداش او معادل است باهمه کارهایی که مردان انجام می دهند.»[13]

حالا که با مطالعه این حدیث متوجه شدیم که نیکو شوهر داری کردن  زن  هم پایه پیکار با دشمنان است و اجر معنوی آن تا چه اندازه بالا است. مواردی را برای بانوان مطرح می کنیم که بتواند یک همسر شایسته باشند. مواردی از خصوصیات همسر شایسته از دید اسلام به شرح زیر است؛

 

 

خصوصيات همسران شايسته

  1. پیروی زن از شوهر[14]
  2. تمکین و تأمین نیازهای جنسی:اهمیت آن به قدری است که ازدواج به خاطر کنترل نیاز جنسی و جلوگیری از افتادن در ورطه گناه از یک امر مستحب به امری واجب تبدیل می گردد. حتی نباید نماز را طولانی کنند.[15]همچنین در شرایط نامناسب.[16]حتی درباره چگونگی تمکین نیز دستور هایی دارد .[17]
  3. معنویت[18]:برخی نشانه های معنویت را از زبان روایات می توان این چنین بیان کرد
  4.  ایمان به خدا در زندگی و زندگی پس از مرگ.[19]
  5. دین داری[20]
  6.  تقوا
  7. صبر: صبر از مهمترین صفات اخلاقی بازدارنده مشکلات است.
  8. خوش رویی: در حفظ روابط خوب، بسیار نقش دارد و شخص خوش اخلاق هم پایة روزه دار و قائم به عبادت در تاریکی شب است [21] و خوش خلقی اول چیزی است که در قیامت در ترازوی عبد می گذارند.[22]
  9.   دوست داشتن اولیای دین و پیروی از آنها
  10. عزت[23]
  11.  صداقت[24]
  12. خوش بینی[25]
  13. قناعت[26]
  14. زینت و آرایش برای شوهر[27]
  15. رعایت بهداشت و نظافت
  16.  سپاسگذاری
  17. آزار ندادن همسر:در اسلام، تأکید زیادی برای احترام به شوهر شده است.[28]
  18. تدبیراقتصادی[29]
  19. تلاش در خانه[30]
  20. عشق به همسر[31]
  21.  تربیت فرزند
  22. عذر خواهی در خطا[32]

 

ارزش همسر شايسته و خدمت به همسر

علم و دانش چراغي است که مسير زندگي را روشن تر مي نمايد و انسان را از افتادن در بيغوله هاي خطا باز مي دارد. در سخنان گذشته دانستيم که ارزش «حسن التبعل» برابر با جهاد در راه خدا است، اکنون ساير پاداش هاي آن را بيان مي کنيم تا اين علم، نيروي ويژه اي براي حرکت در اين راه، براي ما فراهم آورد.

1-     اجر زحماتش بي پاداش نمي ماند: خداوند زنان را بي مزد و اجر باقي نمي گذارد و در قرآن کريم مي فرمايد: «وَ لَهُنَّ مِثْلُ الَّذِى عَلَيهِنَّ بِالمَْعْرُوفِ.زنان را نيز مانند وظائفشان حقوق شايسته است.»[33]

اصولاً اين سنت عام الاهي است که کفة مسروليت و پداش را همسان با هم سنگين
مي نمايد و به هر اندازه که وظايفي را بر عهدة زن مي گذارد متناسب با آن حقوق و اجرهاي مادي و معنوي نيز قرار داده است.[34]

همچنين پيامبر… در ضمن روايتي مي فرمايند:

أَيُّمَا امْرَأَةٍ رَفَعَتْ مِنْ بَيْتِ زَوْجِهَا شَيْئاً مِنْ مَوْضِعٍ إِلَى مَوْضِعٍ تُرِيدُ بِهِ صَلَاحاً نَظَرَ اللَّهُ إِلَيْهَا وَ مَنْ نَظَرَ اللَّهُ إِلَيْهِ لَمْ يُعَذِّبْهُ.

هر بانويي که در خانه شوهر به منظور اصلاح امور، چيزي را جابه جا کند، خداوند به او نظر رحمت کند، و هر کسي که مورد نظر رحمت خدا باشد، از عذاب او در امان خواهد بود.[35]

درضمن فهم ارزش خدمت در خانه توجه به اين نکته جالب است که اسلام به فطرت زيبا جوي انسان بها مي دهد و براي زيبا سازي منزل پاداش در نظر مي گيرد.

 

2-    زن مؤمنه خير دنيا و آخرت براي همسرش.[36]

3-  زن، امانت الاهي

در اين رابطه پيامبر اسلام… مي فرمايند:

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ… أَخْبَرَنِي أَخِي جَبْرَئِيلُ وَ لَمْ يَزَلْ يُوصِينِي بِالنِّسَاءِ حَتَّى ظَنَنْتُ أَنْ لَا يَحِلَّ لِزَوْجِهَا أَنْ يَقُولَ لَهَا أُفٍ‏. يَا مُحَمَّدُ اتَّقُوا اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّهُنَّ عَوَانٍ بَيْنَ أَيْدِيكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ عَلَى أَمَانَاتِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ.

بـرادرم جبـرئيل به مـن خبـر داد و همـواره سفـارش زنــان را مى نمـود، تا آنجا كه مـن گمان كردم براى شـوهر جايز نيست كه به زنـش اف بگـويد. اي محمّد در مورد زنان تقواي خدا را پيشه کن زيرا که آنها در دستان شما اسيرند و شما - مردان- زنان را به عنوان امانت خدايى گرفته ايد.[37]

 

4-   زن مهربان و همراه، مأمور الاهي

پس از پـايان سخنان رسـول الله… مـردى خـدمت حضـرت آمـد و عرض كـرد:

همسرى دارم كه هر گاه وارد خانه مى شـوم به استقبالـم مـى آيـد و چون خارج مى شوم بدرقه ام مى كند. زمانى كه مرا اندوهگيـن مى بيند، مى گـويد: اگر براى روزى- و مخارج زندگي- غصه مى خـورى، بدان كه ديگرى (خـداوند بزرگ) آن را به عهده گرفته است و اگر براى آخرت اندوهگينـى، خـداوند اندوهت را افزون كنـد ـ تا بيشتـر به آخرت خود بينديشى.

پيامبر… فرمودند: او را به بهشت بشارت بده و به او بگو تو يکي از عاملان الاهي هستي و براي تو در هر روزي اجر هفتاد شهيد است.

و در روايت ديگري اينگونه آمده که؛ خـداونـد بـر روى زميـن عاملانـى ـ و كـارگزارانـى ـ دارد و ايـن زن يكـى از عاملان خــداست و او نصف پاداش شهيد را دارد.[38]

هم چنین در روایتی اینگونه آمده است:

سه گروه از زنان در عالم برزخ عذاب قبر و فشار آن را نخواهند ديد و در روز رستاخيز با فاطمه زهراƒ محشور خواهند شد

1- زني که بر غيرت ورزي شوهرش صبر کند.

2- همسري که تندخويي و بداخلاقي همسرش را تحمل نموده [و در ايفاي وظيفه خود کوتاهي ننمايد.]

3- همسري که مهريه و صداق خود را به شوهرش ببخشد.[39]

 

 راهکارهاي حفظ و ارتقاء سلامتي و کارکردهای مناسب خانواده

 

راهکارهای اسلام:

در این بخش به شرح برخی از راهبردهای عملی ارتقاء کیفیت زندگی مشترک می پردازیم. عمدة این پیشنهادات عملی با استفاده از رهنمودهای اسلام طراحی گردیده است ولی در انتهای این بخش برخی راهکارهای مورد پیشنهاد روانشناسان و روانکاوان خانواده ذکر گردیده که البته در تدوین آنها از نظریات شخصی و تجربیات حقیر نیز بهره گرفته شده است تا مطلب بصورتی پیشنهادی مطرح گردد.

برخی از راهکارهای عملی پیشنهاد شده توسط منابع اسلامی جهت حفظ و ارتقاء سلامتی و کیفیت زندگی خانوادگی به شرح ذیل می باشد؛

 

  1. 1.     بالا بردن سطح معنوي خانواده

براي تأمين کار آمدي خانواده به گونه اي که همة خانواده و اعضاي آن، هدف هاي مورد نظر اسلام را عملي کنند، بايد به ويژگي ها و شرايطي توجه شود. در مرحله اول، با توجه به اهداف ارزشي اسلام در تشکيل خانواده از جمله «قرب معنوي» و «رشد دين داري افراد»، برخورداري اعضا از اعتقادات ديني در «ابعاد خداشناسي»، «معاد»، «نقش انبياي الاهي و جانشينان آنها» در حد نصاب و معقول، خانواده را کار آمد مي کند. [40]

 

  1. 2.     ايجاد عدالت

عدالت به معناي رعايت حقوق اعضاي خانواده و دوري از کوتاهي يا تعدي نسبت به آنها، از امور حداقلي در خانواده است.

در روایتی از امام صادق† نقل شده که فرمودند:

العَدلُ أحلی مِنَ الماءِ یُصیبُهُ الظَّمآنُ، ما أوسَعَ العَدلَ إذا عُدِلَ فیهِ و إن قَلَّ

عدالت گواراتر است از آبی که به تشنه ای برسد. و چه قدر عدالت، گشایش ایجاد می کند – اگر بدان رفتار شود – گرچه اندک باشد![41]

 

  1. 3.     مدارا

به نظر مي رسد تعاليم اسلام در روابط اعضاي خانواده بر مفهوم فراتري از عدالت، يعني مدارا، تأکيد مي کند که در خانواده از عدالت مؤثرتر و مهم تر است.

مدارا با افراد به برخورد ملايم و آرام، مصاحبت نيکو و دوري از تندي و شدت روابط باز مي گردد.

«مُداراةُ الناسِ مُلایِنَةُ الناسِ وَ حُسْنُ صُحبَتِهِمْ»

مدارا کردن با مردم، نرمخویی با ایشان و خوش برخوردی بدیشان است.[42]

  1. عفو[43]

 

  1. 5.     تغافل[44]
  2. 6.     تواضع و احترام[45]
  3. 7.     درک موقعيت همسر[46]

 

  1. 8.     توجه به روحيه زنانه[47]
  2. 9.     حفظ علقه زوجيت توسط زن و مرد[48]
  3. 10.      اعلام محبت[49]
  4. 11.      سازگاري زوجین [50]

 

راهکارهای روانشناسی

در ادامة بررسی راهکارهای حفظ و ارتقاء سلامتی و کیفیت زندگی خانوادگی عناوینی را مطرح خواهیم نمود که مورد تصریح منابع شرعی نیست. (البته در محدودة تحقیق حاضر) منتهی بخاطر کارآمدی این توصیه ها و عدم تعارض بیّن آنها با مسلمات شرعی بخود اجازه دادم تا متعرض این نکات گردم.

قبل از مطرح کردن این نکات ذکر چند مطلب ضروری به نظر می رسد.

اولاً؛ بر اساس نظر برخی محققین توصیه های روانشناسی تنها تا جایی قابل طرح است که تعارض بیّن و غیر بیّن با آموزه های شرع مقدس نداشته باشد. البته بررسی خصوصیت فوق در مورد یکایک این عناوین از مجال تحقیق حاضر خارج بوده و لازم است پس از روشن شدن مبانی علمی تحقیق در این زمینه، یعنی سازگاری توصیه های روانشناسی و اسلام، به ریشه یابی و تحقیق بنیادی توصیه های مزبور پرداخته شود.

ثانیاً؛ توصیه های فوق بر اساس تجربیات روانشناسی بالینی استوار است. لذا درجة اعتبار آن تنها در مرتبة تجربیات بشری است. شاید بتوان گفت یکی از وجوه شرعی قابل ذکر  در توجیه اعتنا به آراء و توصیه های روانشناسی روز آن است که شارع مقدس سیرة عقلا را در اموری که محض عقلانیت ایشان در آن دخیل بوده معتبر دانسته و از این رو متعرض نفی و طرد این گونه امور نگردیده است.

هرچند این مطلب یک نکتة اصولی و در جایگاه خود محل مناقشة برخی از اهل فنّ قرار گرفته است لکن ذکر آن به این دلیل بود تا خاطر نشان شویم که اعتبار اینگونه سخنان را همپایه با ژرف نگری های شرع نمی دانیم  و هماره با دیدة تبیّن[51] بدان می نگریم. در ادامه به بررسی اجمالی این راهکارها می پردازیم؛

  1. 1.     ايجاد سرگرمي

براي خانم ها کار روزمرة منزل و نگهداري بي وقفه از فرزندان به طور طبيعي خسته کننده و کسالت آور است. براي پرهيز از اين یکنواختی ملالت آور و از دست نرفتن روحيه شور و نشاط در زندگي لازم است خانمها اوقاتی مختص به فعاليتهای شخصی مورد علاقه خود قرار دهند. این امور می تواند کارهایی از قبيل مسائل هنري، ورزشی، سیاحتی و . . . باشد. و به طور کلي وقتي اختصاصي براي خود داشته باشند بدون همسر و فرزندان. اين امر در شادابي روح زنان و به دنبال آن ارتباط مناسب با خانواده تأثير بسيار مثبتي خواهد داشت.[52]

 

  1. 2.     دانستن ارزش خانه داري

همانطور که اشاره شد دانستن ارزش کارهايي که زنان در منزل انجام مي دهند به آنان کمک مي کند که بفهمند تا چه اندازه مي توانند مفيد باشند و چه مسؤوليت مهمي بر عهده آنان است و اگر براي کارها نيت الاهي نيز بنمايند، از اينکه با هر قدم به خدا نزديک تر مي شوند، قدرت گرفته و نااميدي و کسالت و احساس پوچي از روح آنان رخت بر مي بندد و به اين ترتيب اصلاح مهره اصلي خانه يعني زن، خوشبختي و سعادت را به خانه وارد مي کند.[53]

 

  1. 3.     توجه به تفاوت ها و عدم انتظار خارج از عهده

یکی از مسائل مهم برای هر یک از زوجین سعی او در شناخت تفاوتهای خود با همسرش می باشد. اين شناخت همان طور که گفته شد مي تواند به زن کمک کند که انتظارات بی جا و خارج از حد توان از همسرش نداشته باشد.

گاهی اوقات همسران اینگونه فکر می کنند که هر چیزی را که خودشان می خواهند و می پسندند طرف مقابل نیز باید همان را بخواهد و بپسندد. چون این فکر غلط در عمل با شکست مواجه می شود موجب پدید آمدن یک کلافگی مرموز در هر دو طرف می شود. به این صورت که یکی فکر می کند کسی او را درک نمی کند و دیگری هم معنای رفتارهای طرف مقابل را نمی فهمد و این هر دو باعث سردرگمی و کلافگی است.[54]

 

نکته:

براي هر يک از دو همسر بسيار لازم است که بتوانند همديگر را بهتر بشناسند تا از اين طريق بتوانند با هم ارتباط سالم تري داشته باشند. در اين قسمت با استفاده از کتاب مردان مريخي و زنان ونوسي و تلخيص برخي از بخش هاي آن، از تمايز رفتار و انتظارات مردان صحبت خواهيم نمود و ياد مي گيريم که چطور رفتار کنيم تا ضمن نرنجيدن از آنان، هم به خواسته هاي خود برسيم و هم همسران خود را راضي کنيم. ذیلاً به برخی از خصوصیات مران اشاره می نماییم؛

 

 

أ‌.   روش تحمل فشارهاي روحي (عکس العملها)

ب‌.    ايجاد حس اطمينان

ت‌.    پذيرفته شدن

ث‌.      قدرداني شدن

ج‌.      تحسين، تصویب و تشویق شدن

ح‌.      عدم سرزنش[55]

خ‌.       توانايي

 

  1. 4.     جلوگيري از دعوا[56]
  2. نوشتن نامه: زماني که موجي از احساسات منفي به سراغ زن و رفتار او مي آيد، متوجه نيست که رفتار او با همسرش چقدر منفي و دردناک است. براي کنترل عصبانيت و دوري از مشاجره راه حل مناسبي وجود دارد. به جاي اينکه شفاهي احساستان را با همسرتان در ميان بگذاريد، برايش نامه بنويسيد.[57]

 

  1. 6.     تغییر رفتار همسر بصورت نامحسوس

يکي از مهمترين نارضايتي مردها اين است که زنان هميشه سعي دارند آنها را عوض کنند و هميشه دنبال فرصتي هستند که به مرد بگويند که چه بايد بکند. به طو ر کلي زمان که زني پيشنهادی خیر خواهانه را بصورت حساب نشده به همسرش ارائه می دهد با آنکه سعي کرده که به مردش کمک کند ولی شاید متوجه نباشد این طرز برخورد او تا چه اندازه ممکن است به ایجاد جوّی انتقادي آمیز و نامهربانانه دامن بزند. حتي زماني که نيت زن محبت است باز مي تواند مرد را با پيشنهادهايش برنجاند.[58]

 

  1. 7.     نق نزدن

در خلال یک بررسي علمی در خصوص مسائل روانشناسی خانواده، اين نتيجه به دست آمده است که بيشترين گلايه مردان از زنان، نق زدن زنان است. و اين امر آنان را بيش از هر چيز ديگری آزار مي دهد و کلافه مي کند. بنابراين زنان براي ارتقاء کرامت جايگاه خود در منظر شوهرانشان باید از نق زدن به او بشدت بپرهيزند.و بجای آن سعی کنند تا با رفع علل و ریشه های اصلی مشکلات، آنها را بگونه ای اصولی حل و فصل نمایند.[59]

برخي از علل نق زدن عبارتند از؛

 

أ‌.         کسالت جسمي

ب‌.    خستگي دائمي

ت‌.    خصومت و کينه هاي نهاني

 

 

  1. 8.     حفظ شادي و نشاط در زندگی[60]
  2. 9.     تقسيم کار با همسر

 

در خاتمه باید گفت هرچند امور خانه و وظایف مربوط به آن ظاهراً ساده به نظر می رسد و از هیاهوی میدان جنگ و خون و عرق رزمندگان در آن خبری نیست لکن در درون خود دست کمی از همة رنجهای یک پیکار سخت ندارد چرا که در نهاد همة این فرامین عنصر «پا گذاشتن بر خود و خودیت خود» مشهود است. و این پیکار همان است که رسول خدا… آن را «جهاد اکبر» نامید. که از نظر ارزش و پاداش نيز در حد جهاد در راه خداست.

بعلاوه اموراتی نظیر نگهداري سنگرخانه، تربيت فرزندان شايسته، حفظ روحيه شوهران و فرزند و آماده کردن آنان براي ورود به عرصه اجتماع و . . . اينها همه، مقدماتی مؤثر جهت حفظ خاک وطن از تجاوز بيگانه ها می باشد.

بنابراین بانوان گرامي نبايد از اين وظيفه مهم خود غفلت ورزند و براي هر چه بهتر کردن روحيه خود بايد سعي کنند ارتباط خود را با رب و معبود خويش بهتر نمايند. و همچنين مطالعه و افزودن آگاهي نيز در آسان کردن ارتباط با همسر و فرزندان بسيار نقش دارد که مطلوب است از اين امر هم غفلت نشود.

با اميد به اينکه در روز حشر همراه با اسوة زنان دو عالم، حضرت زهراي مرضيهƒ محشور شويم و لایق دريافت مدال «حسن التبعل» از جانب ايشان گردیم. انشاءالله.

فاطمه ناطق گلستان /مدرسه علمیه رضویه

 

 


پی نوشت

[1] - محدث نورى، مستدرك الوسائل ، ج 14 ، ص153-154

[2] - ثقه الاسلام كلينى، الكافي ، ج 5 ، ص328

[3] - علامه مجلسى، بحار الأنوار ، ج 100 ، ص220

[4] - محدث نورى، مستدرك الوسائل ، ج 14 ، ص156

[5] - علامه مجلسى، بحار الأنوار ، ج 100 ، ص219

[6] - شيخ حر عاملى، وسائل الشيعه ، ج 20 ، ص18

[7] - ثقه الاسلام كلينى، الكافي ، ج 5 ، ص327

[8] - علامه مجلسى، بحار الأنوار ، ج 100 ، ص220

[9] - حدیث ولایت، ج7 ، ص224

[10] - علامه مجلسى، بحار الأنوار ، ج 100 ، ص221

[11] - سورة مبارکة روم آیة 21

[12] - علامه مجلسى، بحار الأنوار ، ج 100 ، ص222

[13] - اسد الغابه، ج5، ص 398

[14] - محدث نورى، مستدرك الوسائل ، ج 14 ، ص161

[15] - ثقه الاسلام كلينى، الكافي ، ج 5 ، ص508

[16] - ثقه الاسلام كلينى، الكافي ، ج 5 ، ص507

[17] - شيخ حر عاملى، وسائل الشيعه ، ج 20 ، ص176

[18] - زن از دیدگاه مقام معظم رهبری ص164

[19] - محدث نورى، مستدرك الوسائل ، ج 14 ، ص169

[20] - شيخ حر عاملى، وسائل الشيعه ، ج 20 ، ص38

[21] - علامه مجلسى، بحار الأنوار ، ج 68 ، ص388

[22] - شيخ حر عاملى، وسائل الشيعه ، ج 12 ، ص157

[23] - ثقه الاسلام كلينى، الكافي ، ج 5 ، ص324

[24] - علامه مجلسى، بحار الأنوار ، ج 69 ، ص254

[25] - سورة حجرات آيه 12

[26] - ثقه الاسلام كلينى، الكافي ، ج 2 ، ص140

[27] - ثقه الاسلام كلينى، الكافي ، ج 5 ، ص508

[28] - ثقه الاسلام كلينى، الكافي ، ج 5 ، ص508

[29] - شيخ حر عاملى، وسائل الشيعه ، ج 21 ، ص252

[30] - روضه المتقین ج8 ص101

[31] - ثقه الاسلام كلينى، الكافي ، ج 5 ، ص324

[32] - سید جواد مصطفوی، بهشت خانواده، ص178

[33] - سورة بقره (2) آیة 228

[34] - ترجمة تفسیر الميزان، م‍ح‍م‍دح‍س‍ی‍ن‌ طب‍اطب‍ائ‍ی‌؛ م‍ت‍رج‍م‌ م‍ح‍م‍دب‍اق‍ر م‍وس‍وی‌ ه‍م‍دان‍ی ، ج2، ص 348-349

[35] - شيخ حر عاملى، وسائل الشيعه، ج 21، ص451

[36] - شيخ حر عاملى، وسائل الشيعه، ج 20، ص40

[37] - محدث نورى، مستدرك الوسائل، ج 14، ص252

[38] - رضى الدين حسن بن فضل طبرسى، مكارم الأخلاق، ص200

[39] - شيخ حر عاملى، وسائل الشيعه، ج 21، ص85

[40] - علی بن ابی طالب†، نهج البلاغه، ترجمه محمد دشتی، حکمت 257

[41] - ثقه الاسلام كلينى، الكافي، ج 2، ص146

[42] - علامه مجلسى، بحار الأنوار، ج72، ص438

[43] - حسین مظاهری، خانواده در اسلام، ص38

[44] - محمد محمدی ری شهری، م‍وس‍وع‍ه‌ م‍ی‍زان‌ال‍ح‍ک‍م‍ه ، ج7، ص 268

[45] - عبدالواحد بن محمد تميمى آمدى، غرر الحكم و درر الكلم، ص343

[46] - سید ع‍ل‍ی‌ خامنه ای، ره‍ب‍ر ج‍م‍ه‍وری‌ اس‍لام‍ی‌ ای‍ران ، زن‌ از دی‍دگ‍اه‌ م‍ق‍ام‌ م‍ع‍ظم‌ ره‍ب‍ری‌، ص49

[47] - سید ع‍ل‍ی‌ خامنه ای، ره‍ب‍ر ج‍م‍ه‍وری‌ اس‍لام‍ی‌ ای‍ران ، زن‌ از دی‍دگ‍اه‌ م‍ق‍ام‌ م‍ع‍ظم‌ ره‍ب‍ری‌، ص 104

[48] - دف‍ت‍ر م‍ق‍ام‌ م‍ع‍ظم‌ ره‍ب‍ری‌ (م‍دی‍ری‍ت‌ وی‍ژه‌ ن‍ش‍ر آث‍ار)، ح‍دی‍ث‌ ولای‍ت‌: م‍ج‍م‍وع‍ه‌ ره‍ن‍م‍وده‍ای‌ م‍ق‍ام‌ م‍ع‍ظم‌ ره‍ب‍ری‌، ج7، ص222

[49] - ثقه الاسلام كلينى، الكافي، ج 5، ص 569

[50] - دف‍ت‍ر م‍ق‍ام‌ م‍ع‍ظم‌ ره‍ب‍ری‌ (م‍دی‍ری‍ت‌ وی‍ژه‌ ن‍ش‍ر آث‍ار)، ح‍دی‍ث‌ ولای‍ت‌: م‍ج‍م‍وع‍ه‌ ره‍ن‍م‍وده‍ای‌ م‍ق‍ام‌ م‍ع‍ظم‌ ره‍ب‍ری‌، ج7، ص224

[51] - يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ جاءَكُمْ فاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا أَنْ تُصِيبُوا قَوْماً بِجَهالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلى‏ ما فَعَلْتُمْ نادِمِينَ.

ای کسانی که ایمان آورده اید هرگاه فاسقی برای شما خبری آورد (زود تصدیق مکنید و) تحقیق کنید. مبادا (بواسطة عمل کردن به گفتار فاسقی) به قومی رنجی رسانید (که در این صورت) سخت پشیمان خواهید گردید. سورة حجرات(18)، آیة 6

[52] - کارنگي، دوروتي، آيين همسرداري و زناشويي، ص 154و 157

[53] - کارنگي، دوروتي، آيين همسرداري و زناشويي، ص158

[54] - کارنگي، دوروتي، آيين همسرداري و زناشويي، ص 128

[55] - از ذکر یک توضیح نمی توان چشم پوشی نمود. و آن اینکه حساب مسئله نهی از منکر (در مراتب آن و با رعایت شرایط وجوب آن) را باید از حساب این مقوله جدا نمود. هرچند دانستن روحیات مردان می تواند مکلف را در تشخیص تحقق شروط وجوب نهی از منکر کمک نماید. چه بسا در یک جا سرزنش مرد چون دارویی تلخ مرهم جان زخم خوردة او باشد و در حالی که در موقعیتی دیگر عدم سرزنش او همین اثر را بوجود آورد.

[56] - جان گري، مردان مريخي و زنان ونوسي(راهنماي روابط زناشويي)، فصل نهم 

[57] - جان گري، مردان مريخي و زنان ونوسي(راهنماي روابط زناشويي)، فصل یازدهم 

[58] - جان گري، مردان مريخي و زنان ونوسي(راهنماي روابط زناشويي)، ص 175-178

[59] - کارنگي، دوروتي، آيين همسرداري و زناشويي، ص 108-115

[60] - کارنگي، دوروتي، آيين همسرداري و زناشويي، ص 31-35

ماه محرم الحرام

امام خمینی رحمه الله علیه